Groepenkast uitgelegd

Wat is een groep in uw meterkast?

Een groep is een apart circuit in uw elektrische installatie dat wordt beveiligd door een eigen automaat (zekering) in de meterkast. Elke groep voorziet een deel van uw woning van stroom. Wanneer er een probleem optreedt op een groep — bijvoorbeeld een kortsluiting of overbelasting — schakelt alleen die ene automaat uit. De rest van uw woning behoudt stroom.

In een moderne meterkast van ABB, Hager of Eaton heeft elke groep een eigen installatieautomaat en bij voorkeur ook een eigen aardlekbeveiliging. Hoe meer groepen u heeft, hoe beter het vermogen verdeeld is en hoe kleiner de kans op overbelasting. Bovendien valt bij een storing maar een klein deel van uw installatie uit.

Hoeveel groepen heeft u nodig?

Het aantal benodigde groepen hangt af van de grootte van uw woning, het aantal elektrische apparaten en uw toekomstplannen. Als vuistregel geldt: hoe meer apparaten en hoe groter de woning, hoe meer groepen. Hieronder een richtlijn voor 2026:

Appartement of kleine woning (tot 80 m2)

• Minimaal 6 tot 8 groepen
• Aparte groep voor kookplaat, wasmachine en badkamer
• 1 tot 2 lichtgroepen en 2 tot 3 stopcontactgroepen

Tussenwoning of rijtjeswoning (80–120 m2)

• Minimaal 8 tot 12 groepen
• Aparte groepen voor keuken, badkamer, was- en droogkamer
• Extra groep voor buitenstopcontact en eventueel laadpaal
• 2 tot 3 lichtgroepen en 3 tot 4 stopcontactgroepen

Vrijstaande woning of villa (120+ m2)

• Minimaal 12 tot 16 groepen of meer
• Aparte groepen per verdieping voor licht en stopcontacten
• Aparte groepen voor garage, schuur, tuin en laadpaal
• Mogelijk 3-fase aansluiting nodig voor het totale vermogen

B-automaat vs. C-automaat: wat is het verschil?

In uw meterkast zitten installatieautomaten die de groepen beveiligen tegen overbelasting en kortsluiting. Er bestaan verschillende karakteristieken, waarvan B en C het meest voorkomen in woningen.

B-automaat: dit is de standaard automaat voor huishoudelijk gebruik. Een B-automaat schakelt uit bij een stroomstoot van 3 tot 5 keer de nominale waarde. Dit type is geschikt voor verlichting, stopcontacten, wasmachines, koelkasten en de meeste huishoudelijke apparaten. Ongeveer 90% van de automaten in een woninginstallatie zijn B-automaten.

C-automaat: een C-automaat schakelt pas uit bij een stroomstoot van 5 tot 10 keer de nominale waarde. Dit type wordt gebruikt voor apparaten met een hoge inschakelstroom (inrush current), zoals compressoren, motoren, sommige cv-ketels en bepaalde professionele apparatuur. Een C-automaat voorkomt dat de zekering onnodig uitschakelt bij het opstarten van zo'n apparaat.

Het is belangrijk dat de juiste automaat bij de juiste groep wordt geplaatst. Een C-automaat op een gewone stopcontactgroep biedt minder bescherming, terwijl een B-automaat op een compressorgroep onnodig vaak kan uitschakelen. Onze elektriciens adviseren u welke automaat waar thuishoort.

Verdeling van groepen over uw woning

Een goede verdeling van groepen is minstens zo belangrijk als het juiste aantal. Het doel is om het vermogen gelijkmatig te verdelen en ervoor te zorgen dat bij een storing zo min mogelijk uitvalt. Enkele richtlijnen:

• Zware verbruikers altijd op een eigen groep: inductiekookplaat, oven, wasmachine, droger, vaatwasser, laadpaal
• Verdeel lichtgroepen per verdieping: begane grond, eerste verdieping, zolder apart
• Verdeel stopcontactgroepen per zone: keuken apart, woonkamer apart, slaapkamers apart
• Badkamer en buitenstopcontacten op een eigen groep met 30mA aardlekbeveiliging
• Vriezer of koelkast bij voorkeur op een groep die niet deelt met apparaten die storingen kunnen veroorzaken
• Houd reserveruimte in de meterkast voor toekomstige uitbreidingen

Groep uitbreiden: wanneer is het nodig?

In veel bestaande woningen is de meterkast te krap bemeten voor het huidige gebruik. Signalen dat u groepen moet laten uitbreiden zijn onder andere: automaten die regelmatig uitschakelen, het willen aansluiten van een nieuwe zware verbruiker (inductiekookplaat, laadpaal, airco) of een verbouwing waarbij extra aansluitpunten nodig zijn.

Het uitbreiden van groepen kan op twee manieren. Als er nog lege posities in uw meterkast zijn, kan een elektricien eenvoudig een extra automaat plaatsen en nieuwe bedrading aanleggen. Is de meterkast vol, dan moet deze worden vervangen door een groter exemplaar met meer posities. HanVos Elektra adviseert bij voorkeur een meterkast met minimaal 2 tot 4 reserveposities voor de toekomst.